Buurterstraat naast 16, Marken (277)

Het electriciteitshuisje is van het z.g. ‘toren-type’. In zijn proefschrift (TROTSE KASTELEN & LICHTENDE HALLEN; Utrecht: Matrijs; 2003), blz. 95, schrijft Jan Vredenberg: "Veel transformatorhuisjes van Van Loghem waren van het torenmodel en werden gesloopt toen na de Tweede Wereldoorlog steeds meer leidingen onder de grond verdwenen". Blijkens vriendelijke mededeling van de auteur impliceert dit dat er in het begin veelal torens gebouwd werden OMDAT "de elektriciteitslijnen aanvankelijk bovengronds waren, en [...] aansluiting ter hoogte van de palen het eenvoudigst en goedkoopst was". Op het eiland Marken was het motief om hoog te bouwen echter een ander: namelijk, de toendertijd nog veelvuldige overstromingen bij extreem hoge waterstanden van de Zuiderzee. De onderste verdieping was dan ook oorspronkelijk een loze ruimte. In de Ooijpolder bij Nijmegen (zie 6575 JJ, Persingen, Thornsestraat 18) staat ook een fraai voorbeeld van een electriciteitshuisje berekend op hoog water; hier is de loze ruimte op de begane grond ook van buiten af visueel herkenbaar: in de vorm van een heuse 'poort'. Opmerkelijk is dat bij het huisje in de Ooijpolder haar ornament (tegeltableautje PROVINCIALE ELECTRICITEITSWERKEN, aan weerszijden geflankeerd door gestileerde versies van het wapen van de provincie Gelderland) ook op de verhoogde verdieping is aangebracht, zodat het bij hoog water zichtbaar blijft; op Marken zijn Haan & Hond domweg op ooghoogte vanaf het maaiveld ingemetseld, en die waren dus bij hoog water wellicht niet meer zichtbaar.