Terug naar hoofdinhoud

Bram van den Berghstraat 22 - v.m. kantoorgebouw Bergoss, Oss (8533)

Tegel ID=8533
images/tol/5348JT_22bgh_F2.JPG
Bram van den Berghstraat 22 - v.m. kantoorgebouw Bergoss 5348JT Oss

Omschrijving

Citaat van monumentenregister Rijksmonumenten: "Van belang zijn [sic; = is] met name het tegeltableau dat zich in de entreehal bevindt met daarop in sepia aangebracht een toenmalige voorstelling van het bedrijf en het kantoorgebouw zoals dat er in 1919 uitgezien moet hebben. Verder zijn hierop landschapjes, oudere bedrijfsvestigingen, wapens en initialen aangebracht. Dit tableau is in 1919 door het personeel aan de directie aangeboden bij gelegenheid van het zilveren jubileum van het bedrijf [sic; zie hierna]". De tekst midden onderin het tableau luidt: "Den heer A. van den Berg bij de viering van zijn zilveren jubileum als vennoot der firma Gebroeders van der Bergh te Oss ter gelegenheid van de opening van het nieuwe kantoorgebouw aangeboden door het personeel"; het tableau heeft dus, in weerwil van wat Rijksmonumenten aangeeft, niets te maken met het 25-jarig bestaan van het bedrijf (dat werd opgericht in 1856). Bovenin staan de jaartallen 1894 en 1916. Rechts onderin staat een driehoekje waarin de tekst "P.B. Delft"en waaronder de tekst "Hilversum". (Zie ook 'Commentaar' hierna).

Toegankelijkheid

Commentaar

Degene aaan wie het tegeltableau werd aangeboden, was Abraham van den Bergh (1879-1958). Gebrs. Van den Bergh, later ook Bergoss, was een textielfabriek, vooral tapijten. De website patrimonium.nu bezocht 14.10.2022; citaat "Bij de opening van het kantoorgebouw, die in hetzelfde jaar plaatsvond als het zilveren jubileum van één van de vennoten, A. van den Bergh, werd door het personeel een tegeltableau aangeboden, dat een plek krijgt in de vestibule. Het tegeltableau toont het nieuwe kantoorgebouw, zoals dat in 1919 is verrezen, met op de achtergrond de bedrijfsgebouwen van de fabriek. In de rijk geornamenteerde omlijsting van de centrale voorstelling zijn afbeeldingen opgenomen van de eerste fabriekslocatie, de oude bedrijfsgebouwen en de machinerieën van de fabriek. Ook zijn er medaillons te zien, waarop kapokbomen zijn afgebeeld. Boven de voorstelling bevinden zich de wapens van Nederland, de provincie Noord-Brabant en de gemeente Oss. Verder zijn in de ornamentrand de monogrammen van het bedrijf opgenomen [Foto2], afbeeldingen van een spinnewiel en bijen en de jaartallen van het zilveren jubileum: 1894 en 1919. Het tableau is gemaakt bij de N.V. Plateelfabriek Delft, destijds gevestigd in Hilversum"; links naast deze tekst een veel betere foto van het tegeltableau dan Foto 1 (op geen van beide lijken overigens "bijen" te zien te zijn). Oscar Leeuw was de architect van het nieuwe kantoorgebouw; het lijkt voorstelbaar dat hij in één moeite door het tegeltableau ontwierp. Volgens https://koppensarchitecten.nl/projecten/bergoss-kantoor/#:~:text=Voor%20de%20decoratieve%20elementen%20in,constructieve%20aspecten%20met%20historische%20motieven (bezocht 16.10.2022), "Voor de decoratieve elementen in zijn ontwerp schakelde Oscar Leeuw vaak zijn broer Henri jr. in. Na diens dood in 1920 [sic; = 1918] werd de beeldend kunstenaar Huid [sic; = Huib] Luns hiervoor ingeschakeld"; dus, Henri Leeuw jr (1861-1918) of Hubert Marie (Huib) Luns (1881-1942) zou wellicht ook in aanmerking komen als ontwerper van het tegeltableau; van althans Luns is tenminste één (ontwerp voor een) tegeltableau bekend: zie https://www.geschiedenislokaal010.nl/bronnen/koningin-wilhelmina-legt-eerste-steen-stadhuis-coolsingel (bezocht 17.10.2022); https://www.yumpu.com/nl/document/read/19741167/pdf-het-stadhuis-van-rotterdam-gemeente-rotterdam (bezocht 21.10.2022), blz. 35.

Informatie

  • Bouwdatum:
    1919
  • Ontwerper
    mogelijk François Joseph Oscar (Oscar) Leeuw (1866-1944) - zie 'Commentaar' hierna
  • Schilder
  • Fabriek
    PB Delft, Hilversum
  • Monumentnr.:
    516594